Fatsoen

Vandaag had ik het op facebook over fatsoen. Er ontstaat een leuke discussie. Hoe ik vroeger mijn mond moest spoelen met groene zeep als ik had gevloekt of iets anders onbehoorlijks had gezegd.  Wat zeg je en wat hou je voor jezelf. Je mag het denken maar niet direct zeggen.  Zeggen wat je denkt.  Schrijven wat je denkt.  Zonder grenzen en zonder rekening te houden met wat dan ook. Het lijkt heel normaal en het is het niet.

Ik kom het vaak tegen op met name facebook. Het fatsoen is ver te zoeken. En ook respect lees ik niet terug.  Hoe erger hoe beter.  Of het bij deze tijd hoort ?   Of bij met name sociale media hoort ?  De toetsenbord ridders zegt iemand anders.  Soms anoniem en vaak zonder grenzen lekker te keer gaan.

Wie bepaalt wat fatsoen is en wie bepaalt of iets echt te ver gaat. Je kunt dan als je weet wie het heeft geschreven de rechter vragen om er over te oordelen. Soms gebeurt dat. Gelukkig wel.

Eerst even nadenken voordat je iets zegt kan een hele goede eigenschap zijn. Eerst even tot 10 tellen voordat je reageert. Eerst even de drie poorten zegt een ander.  De drie poorten. Is het nodig dat je erop reageert.  Is het aardig wat je wilt gaan zeggen. En is het waar. 

Wat is echt en wat mag nep zijn. Ook dat is deze tijd en ook dat is sociale media. Niet meer weten wat echt en wat nep is. Hoe zie je het verschil ? Soms niet meer te zien. Jammer genoeg niet.  En het zorgt voor vele misverstanden, ruzie  en erger.

Terug naar fatsoen en wat zeg je en wat zeg je niet. Een paar jaren geleden werd ik regelmatig uitgescholden voor pedo. Hardop en zonder grenzen. Pubers denk ik dan en je kunt het ze ook niet kwalijk nemen. Het deed wel pijn. En dan denken dat ze ouder en wijzer zullen worden.  Nu valt het gelukkig mee.  Waarom ze het deden en sommigen het nog doen ? Geen idee en ook geen zin om er verder over na te denken.  Wat zeg je en wat laat je alleen maar bij denken. Of het nog pijn doet ?  Minder en weten dat !

Denken wat je zegt. Het lijkt zo normaal. En het is soms verre van normaal.   Denken wat je zegt kan ook iets aardigs zijn. Daar ben ik het dan wel weer mee eens. Waarom kwetsen en waarom iemand pijn doen.  

Vrijheid van meningsuiting hoort grenzen te hebben. Gelukkig heeft het dat ook. En gelukkig mag je in ons landje veel zeggen. Maar soms en dan ben ik even niet blij met die vrijheid. Ik hou het maar weer even bij mezelf en zo blijf ik altijd netjes en fatsoenlijk. Weten dat er meer is dan !

Wie ben ik om en ook dat is voor mij belangrijk. Wie ben ik om te oordelen, Wie ben ik om te veroordelen. En dan mijn vooroordelen. Die zal ik denk ik ook wel hebben. Maar wie ben ik om !!

Verder altijd eerst even nadenken voordat ik iets zeg of schrijf. Vaker nog doe ik dit niet meer.  Niet meer nodig en weten dat ik sommige grenzen nooit over zal gaan. Opvoeding en ervaring en meer is het niet. En natuurlijk respect voor mijn medemens en ook respect voor wie het anders ziet !

Van goede wil

Er van overtuigd zijn dat niemand voor zijn zweetvoeten arbeidsongeschikt is. Weten dat velen daar anders over kunnen denken. Geen zin in werken en dan laat je je maar afkeuren. De rest van je leven een vast inkomen. Zelf al vanaf mijn 28^ste arbeidsongeschikt en terecht. Mijn best gedaan om te werken.   Op een gegeven moment is het ook goed en dan genieten van het vaste inkomen.  En er is natuurlijk altijd meer dan.

Hoe moeilijk het is om je te laten afkeuren. Want misbruik ligt op de loer. En dat doet men als je ze de kans geeft. Of ik er ook zo overdenk ?  Nee ik denk dan weer dat de meeste mensen van goede wil zijn. De goeden moeten lijden door de kwaden.  Er zijn denk ik meer goede dan kwade.

De bijstand en er ook van overtuigd dat de meerderheid die in de bijstand zit van goede wil is.  Ik ken persoonlijk veel mensen die in de bijstand zitten. Soms ook arbeidsongeschikt maar door domme pech kwamen ze in de bijstand terecht. En dan ? Volgens mij zit de meerderheid niet onterecht in de bijstand. Gewoon domweg niet in staat om te werken.

Het systeem en de werkenden zorgen met zijn allen voor de niet werkenden. En dan het idee dat er velen zijn die lui zijn en daarom in de bijstand zitten of arbeidsongeschikt zijn.  Profiteurs zogezegd.  Ik denk dat het er maar een paar zijn en dat is dan het risico van het vak en moet dan maar. Misbruik bestaat. Maar ook het tegenovergestelde.  En dat wordt vaak vergeten.

En dan al die “gehandicapte” medemensen die ik ken. Ze willen wel maar kunnen niet. En dan ?  Gelukkig is er dan dagbesteding en gelukkig is er dan soms iets meer.  Van een minimum moeten rondkomen valt niet altijd mee en als je dan niets om handen hebt.  Dan wordt het nog moeilijker.

Van goede wil zijn en de overheid die er van overtuigd is dat het volk niet van goede wil is. En dan moet je alles doen om misbruik te voorkomen. Het volk dat de overheid wantrouwt en dan de gevolgen van dit wantrouwen.

Weten dat er van uitgaan dat iedereen van goede wil is naïef kan zijn en dat er dan doordat je te goed van vertrouwen bent misbruik van je wordt gemaakt………. 

Zelf ben ik soms ook te goed van vertrouwen en wil ik ook niet anders zijn. Uitgaan van het goede en geloven in het goede.  Dan kom je weleens op de koffie en gaat het weleens verkeerd.

Een auto kopen en vragen om een eerlijke prijs. De autoverkoper grijpt zijn kans en ik betaal veel te veel. 1 van mijn eigen ervaringen. Een goede les.  En toch.

De burger die zijn best doet en van goede wil is. En de overheid die er vanuit gaat dat de burger van goede wil is. Totdat het tegendeel is bewezen. De overheid die slechte ervaringen heeft met de goede wil van de burger en het anders gaat doen. De burger die slechte ervaringen heeft met de goede wil van de overheid. En dan de gevolgen. Van het 1 komt het ander.   

De goede wil bestaat of de goede wil bestaat niet of bestaat niet meer.  Ikzelf blijf geloven in !!

Gezondheidszorg en de vooruitgang

Hoe  mijn vader de gifbeker tot het laatst toe moest leegdrinken. Hoe hij moest sterven. Het was in 1986. De gezondheidszorg is sindsdien veel verbetert.  Niemand hoeft meer op die manier te sterven.  Hoe veel toen het einde betekende en ongeneeslijk is.  Verder gaan en zo is veel wat toen het einde betekende niet het einde meer.

Hoe veel als het gaat om de gezondheidszorg verandert is. Hoe snel het is gegaan. Ik klaag weleens over meer en meer maar als het om de gezondheid gaat kan het niet genoeg zijn…… Met een beetje twijfel.

Euthanasie was in de jaren 80 en 90 onmogelijk. Nu heel normaal. Een vooruitgang ? Niet meer onnodig ondragelijk moeten lijden. Alleen maar goed. 

Het leven is eindig en dan dit einde kunnen uitstellen. Wie wil dit nu niet ? Na de dood is er niets meer en wie wil dit ?  Ze zijn er natuurlijk wel. Het leven is voltooid en ik heb er geen zin meer in. Het komt vaak voor of het komt voor.

Het leven gekregen van je ouders. Of gekregen van God. En je moet er goed mee omgaan en nog veel meer moet je.

De vooruitgang in de gezondheidszorg als iets leuks zien. De tijd en de vooruitgang doet veel veranderen. We zijn wijzer geworden. In ons landje ook. Veel is goed geregeld of meer dan goed geregeld.  En we worden steeds ouder.

De geestelijke gezondheidszorg en een beetje meer verstand van hebben dan het lichamelijke.  Allemaal eigen ervaring. Zie ik dan ook de vooruitgang ? Mijn eerste kennismaking in de jaren 80 en mijn afscheid van de ggz begin deze eeuw. En de tijd doet zijn ding.  

Niet klagen maar dragen en bidden voor kracht.  Mentaal niet lekker in je vel zitten en het dan gewoon accepteren. Het hoeft allang niet meer. Vele vormen van hulp en ondersteuning mogelijk. Ook een voordeel van leven in een rijk land. En natuurlijk de vooruitgang….

Hoe zwaar ik het soms nog kan hebben. Soms en vaker niet. En soms andersom. En dan niet klagen maar dragen. Je hoeft niet voor iedere scheet die dwars zit direct hulp te gaan zoeken.

Dat mis ik soms. Niet klagen maar dragen. Alles heeft een bedoeling en alles heeft zin. Wel blij dat ik in de vorige eeuw aan de bel getrokken heb. Het is de reden dat ik er nog ben. En dat ik mocht klagen……

Hoe lang ben ik er nog ? Geen idee en ik zie wel. Ik wil wel proberen het echte ziekenhuis te vermijden.  Of maakt dat niet uit.   Ik zie de dood ook niet als een definitief einde. En dat scheelt.

Niemand hoeft te lijden. En ook dat is het leven in ons landje. Maar een beetje lijden is goed voor de ziel.  Het kan niet alleen maar rozengeur en maneschijn zijn. Ook waar.

Op een dag zal ik misschien ook wel ongeneeslijk ziek worden. Wil ik dan ook tot het einde toe doorgaan ? Of het gaat anders.  Dat kan natuurlijk ook. Eigenlijk ben ik al ongeneeslijk ziek.  Schizofrenie is niet te genezen maar je kunt er wel oud mee worden en dat scheelt.

De zomer zit er bijna op

Vandaag 16 september. Over 7 dagen begint de herfst. Normaal gesproken op 21 september en nu even twee dagen later. Waarom ?  Hoe de herfst altijd begint met het in balans zijn van licht en donker.  Net als de dag dat de lente begint.  Na het begin van de lente worden de dagen langer en gaan we naar de langste dag toe.  Na het begin van de herfst worden de dagen korter en gaan we naar de kortste dag toe. Het begin van de winter.

Terugblikken en het wordt veel gedaan. En dan vooral voor de weerkundigen voor wie de zomer op 1 juni begint en eindigt op 1 september. Vinden ze gemakkelijker.  Het bleek 1 vab de warmste zomers ooit gemeten te zijn geweest.  En dan de verwachting dat deze zomer in de toekomst de gemiddelde zomer is.  Dus de verwachting is dat het nog warmer wordt. Klimaatverandering.

Mijn zomers beginnen op 21 juni. Met de kortste nacht en het begon met een hittegolf. 30 plus dagen en erger 35 plus dagen. Erger ? Een facebookvriend noemt het noodweer.  Zelf had ik er niet echt veel last van. Ik kan goed omgaan met hitte. Het scheelt dat ik met pensioen ben dus lekker rustig aan kan doen. Verder heb ik even last van de langste dag.  Of is het toch de hitte. Gedoe in mijn hoofd.  Effe geen rust en geen stilte.  Het duurde een weekje en daarna was het weer rustig…

De inloop is op die hele warme dagen dicht. Oud gebouw en slecht geïsoleerd.  Een eigenschap kan dan heet in de zomer en koud in de winter zijn. Het is te warm om : -)  Nog niet eerder meegemaakt. Ik kan het me niet herinneren. Dicht omdat.   En zo moet voor alles een eerste keer zijn.

Ook een droge zomer. En niet alleen droog in ons landje. Dat zie je dan terug aan de waterstand van de grote rivieren. Zorgt ook voor problemen. Problemen die niet direct op te lossen zijn. We kunnen het nog steeds niet laten regenen.

Mijn eigen zomer en het is weer snel voorbijgegaan. Genieten van het vele licht. Dat vind ik het mooiste.  De hele hete dagen goed doorgekomen. Zonder noemenswaardige problemen. In zomer 2025 was onze kleinzoon een weekje bij ons.  Dit jaar niet en dat heb ik wel gemist.

Vooral genoten van het buiten zijn. Vooral op die hele warme dagen en dan de mooie avond die er dan meestal op volgt.  Genieten met een hoofdletter. En dan neem ik die hitte voor lief.   Ons huisje is goed geïsoleerd en we hebben een paar bomen voor het huis die in de middag de zon tegenhouden.  27 graden was het maximum en dat is best te doen. Ook zonder airco.

Houden van de Nederlandse jaargetijden en de eigenschappen die bij elk jaargetijde horen.  Nu warmere zomers. Ook de luchtvochtigheid is minder geworden. Niet zo benauwd meer als vroeger.

Nu langzaam en rustig aan afscheid nemen van de zomer.  De zomerkleding kan weer opgeborgen en worden. 

Al vele zomers meegemaakt en altijd weer is het vele licht en veel buiten zijn voor mij de zomer. Vele zomerherinneringen en er komen weer een paar bij. Nu zin in de herfst. Het kan niet altijd zomer zijn.   Wat ik verwacht van de herfst ?  Veel wind en veel regen en vallende bladeren. Of anders : -).  Hoe de bladeren steeds later van de bomen gaan…..  Ook klimaatverandering…..

Een 8 voor deze zomer en dat ik er nog vele mag meemaken !!

armoede en rijkdom

Ik hoor in een tv programma dat 40 procent van de Nederlanders moeite moet doen voor het betalen van de boodschappen.  Ik kijk om me heen en ik zie iets anders.  Terrassen die vol zitten en de vele restaurants in het centrum van Emmen en aan klandizie geen gebrek.

Ik kijk om me heen in de inloop en ik zie dat bijna niemand moeite moet doen voor het nemen van een lunch. Niet echt duur maar als je weinig hebt kan ook goedkoop duur zijn.

Ik kijk om me heen en ik zie de vele auto’s. Voor bijna niemand nog te duur. Ik hoor de klagende Nederlander over de benzineprijzen en fietsen doen ze nog steeds niet.

Prinsjesdag ligt achter ons en we gaan er in koopkracht iets op achteruit. Lijkt me voor de meeste mensen niet echt een probleem.  De minima en gepensioneerden worden een beetje ontzien.

Meer en meer moet en dat is al een tijdje ons streven. Meer hebben dan je ouders en grootouders en dan doen we het goed.  Meer hebben denk ik dan als een boer met kiespijn.  Al genoeg over geschreven.

Ik zie een plaatje en sommige mensen zijn zo arm. Het enige wat ze hebben is geld.  Dat kun je ook armoede noemen. En dan steeds meer van dat spul willen. En dan niet stilstaan bij de gevolgen van dat steeds maar meer willen.  Ik zie het niet echt als rijk zijn. Geld kan vergif zijn.  Of is vergif.

Velen willen dat wel. 1 miljoen euro winnen en vrij zijn. Maakt geld vrij ? Ik denk het wel of zeker weten. Zelf een uitkering en dan niet te veel willen en dan kun je echt vrij zijn.

Rijkdom is niet te veel willen en genoeg hebben aan genoeg !  Me geen auto kunnen veroorloven. Of ik wil het niet. Nog veel meer niet nodig hebben en dan natuurlijk ook niet willen. Dat zie ik dan als echte rijkdom.

Veel geld betekent vaak ook veel nodig hebben. Daar zit dan weer een kern van waarheid in.  Velen willen veel geld. En dan ? Vaak geen idee.

Echte Armoede is er ook in ons landje. Ook dat is armoede. Waarom mensen arm moeten zijn en dan in een rijk land als Nederland. Ik snap het niet. Rijk zijn kan niet zonder mensen die als het om geld gaat arm zijn. Of is het andersom.

Zelf denk ik altijd dat het wel meevalt met die echte armoede. Weten dat de werkelijkheid anders kan zijn. Of misschien wel is.  En dan wil je wel veel geld. Even niet bezig hoeven zijn met hoe haal ik het einde van de maand.  Het is er.

Maar echte armoede is nog steeds veel te veel geld hebben.  En dan altijd weer meer willen. Zo arm zijn dat je alleen maar met geld bezig wilt zijn.

Het systeem en de economische koopkracht. Economische koopkracht ook een beetje zien als armoede.  Het is zo gewoon geworden. Elk jaar meer economische koopkracht en zo normaal is dat natuurlijk niet. 

Op een dag wordt echte koopkracht de mode !! Niet meer willen dan je echt nodig bent.  En dat is in mijn ogen de echte rijkdom. En natuurlijk veel beter voor de aarde. En beter voor het klimaat : -) en met een glimlach……..

de schade beperken

We nemen een poepzakje mee voor de ontlasting van onze hond. Zodat zijn resten niet in de natuur of op de stoep terechtkomen. Zelf zijn we niet zo netjes. In ons landje valt het denk ik nog wel mee.  We zijn lief voor onze omgeving en voor de natuur. Braaf ons afval in de prullenbak en komt het toch buiten die afvalbak terecht. Dan zijn er mensen die het opruimen.  We houden ons landje zo goed als het kan schoon en netjes. 

Op andere plekjes zijn ze nog niet zover. Ik zie het op de tv en dan weer blij dat ik daar niet woon.  De aarde als iets waar er maar 1 van is en daar moet je zuinig mee omgaan.  En dan ook niet meer willen dat de planeet ons kan bieden. Ook wel grappig om te weten dat we als Nederlandse volk elk jaar meer nemen dan de aarde ons jaarlijks biedt.  Gelukkig zijn er ook plekjes waar ze niet zo rijk zijn.  En dat zorgt weer voor een iets betere balans.

Het plaatje in dit stukje zegt genoeg. Laten we ook onze eigen afval netjes opruimen en laten we vooral niet te veel schade toebrengen aan en vul zelf maar in.

Niet te veel schade willen toebrengen aan en het systeem zegt iets anders. Meer moet en geld verdienen is belangrijker dan de natuur.  Het mag best ten koste gaan van die natuur en ten koste gaan van nog veel meer.  Misschien zijn we als mensheid wel in staat om die schade later te herstellen.  Wie weet maar het kan ook onomkeerbaar zijn.

De aarde in bruikleen hebben van onze kinderen. Niet veel mensen zijn daar mee bezig. Het leven is dan anders dan dit. Het kapitalistische systeem en de groei economie. Ten koste van veel en dan is er geen ruimte om stil te staan bij de schade die je daarmee aanbrengt aan.

Inheemse volkeren denk ik met een glimlach en ze hebben gelijk. Meer in balans met de natuur en  meer in balans met nog veel meer.  Dan gaat het voor hen meestal niet om meer moet.  Anders dan de Westerse manier van leven.

Zelf wil ik niet te veel schade toebrengen. Mijn ecologische voetafdruk klein laten. Ik hoef niet zo nodig en dat geldt voor veel. Ik hoef niet zo nodig.

Hoop is er natuurlijk altijd en dat zie ik ook. Mensen die het al anders doen en bijvoorbeeld anders boeren. Biologisch en dynamisch. Dan gaat het even niet om meer moet.

Boeren moet economisch en productief. Anders is er niet genoeg om iedereen eten en drinken te geven. Dan is er geen ruimte voor natuur en diervriendelijk boeren. Produceren moet en meer moet.  Misschien wel maar als we allemaal tevreden kunnen zijn met minder kan het anders.  Evolutie of is het revolutie.

De schade beperken kan ook een leuk streven zijn. Niet te veel en niet onomkeerbaar. Er komen nog zo ontzettend veel mensen na ons en die willen ook een goed leven. En dan moeten we zorgen dat ze niet te veel last hebben van wat wij als eerdere generaties hebben achtergelaten.

over eerste en laatste keren

De eerste woordjes. De eerste stapjes. De eerste tandjes. De eerste lach.  Het kan voor ouders een hoogtepunt staan. Zelf vergeet je het alweer snel.  Soms later hoor je van je ouders hoe het was. De vijfde in de rij zijn en mijn ouders vonden het volgens mij niet echt bijzonder meer.

Verhalen over het leren fietsen. Ik wilde het niet. Totdat een jongere zus en toen kon ik het ook snel. Nog steeds doe ik alles zoveel mogelijk op fietse.

Mijn rijbewijs halen en voor het eerst zelfstandig auto rijden. Ik weet het nog en het was geen feestje.  De laatste keer dat ik zelf auto heb gereden en hoe blij ik was met het feit dat het de laatste keer was.

De eerste keer naar Normaal. Herfst 1977 en veel weet ik er niet meer van. Bier in glas en dat was geen succes. Blij dat ik klompen aan had.  De laatste keer Normaal was in 2015 en ik weet het nog. Als de dag van gisteren en ook het einde van een voor mij lange traditie.  De eerste single en de eerste elpee die ik van Normaal kocht. Ik weet het nog. En de laatste keer ligt ook achter me.  Er komt deze maand een nieuwe elpee en ik koop het niet.

Mijn eerste pilsje en ik weet het nog een beetje. Mijn laatste pilsje en ik weet het nog. Blij dat het achter me ligt.

Vele eerste en laatste keren en meer is het leven niet.  Iets voor de eerste keer doen en als het bevalt blijf je het doen. iets voor de laatste keer doen kan er ook bij horen. Tijd voor iets nieuws.

De eerste en tevens laatste keer. Ook dat komt voor. Beide ouders zijn er niet meer. Hun sterven maak je maar 1 keer mee.  Het is de eerste en tevens laatste keer. 

De eerste dode die ik zag. Ik weet het nog.  De eerste keer dat ik met de dood werd geconfronteerd. Ik was kleuter en opa en oma woonden naast ons. Ikke in de tuin en ik zie opa in elkaar zakken. Ik loop naar binnen en zeg dat opa is gaan slapen. Herinneringen heb ik er verder niet aan. Dit verhaal heb ik van horen zeggen. Later en nn de zesde klas van de lagere school. Een klasgenootje sterft. Met de bus naar een crematorium en afscheid nemen. Een herinnering blijft het.

De eerste keer dat ik in een vliegtuig stap. Ik zal het denk ik niet meemaken. Zo zijn er meer dingen die ik graag aan me voorbij laat gaan. Geen zin in.

Een wensenlijstje. Dingen die je in je leven in ieder geval 1 keer wilt doen. Ik heb het niet : -)  Ooit wil ik nog en dan geen idee. Ik heb alles wat ik wil al gedaan. Of : -)

Afgelopen zomer voor het eerst naar Orvelte gefietst. Nog nooit eerder gedaan. 68 km heen en terug. Een nieuw record. Als het gaat om fietsen wel. Ik denk dat er nog wel meer dingen zullen volgen die ik voor de eerste keer ga doen.

Elke dag weer een eerste keer. Koffie zetten en een sigaretje. Al jarenlang elke dag mijn begin van de dag. Misschien ooit een eerste keer zonder.  Het laatste wat ik elke dag doe ? Mijn pilletjes innemen. Misschien ooit weer zonder en weten dat dit niet kan.

De eerste keren in het leven en dan al die laatste keren. Het houdt ons aan de gang.

Op een dag mijn laatste ademteugen en dan op naar het licht !  Sterven zal ik ook maar 1 keer doen. Of is er zoiets als reïncarnatie ? Voor de tweede keer geboren worden.  Ik denk het niet. Of zeker weten van niet.